Modernisme

Modernisme l.jpg
1 / 17
0
0
1287 days ago, 337 views
PowerPoint PPT Presentation
Modernisme. Literatuur tussen 2 oorlogen. Historische achtergronden. Eerste decennium 20e eeuw was een turbulente tijd. Voortzetting democratisering, versnelde technologische innovatie; snel groeiende steden; politieke onrust (communisme), oftewel: het essence en het broeit in Europa.

Presentation Transcript

Slide 1

Modernisme Literatuur tussen 2 oorlogen

Slide 2

Historische achtergronden Eerste decennium 20e eeuw was een turbulente tijd. Voortzetting democratisering, versnelde technologische innovatie; snel groeiende steden; politieke onrust (communisme), oftewel: het substance en het broeit in Europa. Gevolg: Eerste Wereldoorlog 23 mln doden Van tevoren : nooit meer oorlog versus nieuwe oorlog erger dan ooit: Frisscher Frohliger Krieg Schokkende confrontatie met werkelijkheid. Hiertoe leidt technologie en burgerlijke waarden als vaderlandsliefde.

Slide 3

Historische achtergronden Totale ontluistering: alles waar men tot dan toe in geloofde, was vernietigd. Waarden en normen bleken waardeloos. Wantrouwen tegen werkelijkheid en de taal. Geen harmonie en schoonheid meer maar harde, confronterende en niets ontziende kunst. Geen "uitgekauwd stelsel van vaste tekens" maar eigen kunsttaal. Wereldbeeld: geen eenheid, maar is versplinterd en versnipperd. Clean slate gedachte: de oude wereld moet worden afgebroken. Alles wat afweek van oude 19 e eeuwse wereld werd juichend verwelkomd: snelheid, techniek, stadsleven. Agressieve benadering van culturele en sociaal-politieke werkelijkheid.

Slide 4

In de literatuur In literatuur wordt gezocht naar nieuwe vormen om een nieuwe mens te vormen. Modernisme verzamelnaam voor allerlei radicaal andere stromingen ( historische cutting edge ) In literatuur en schilderkunst: expressionisme, dadaïsme, surrealisme In beeldhouwkunst: kubisme, futurisme, constructivisme (invloed literatuur) 3 invloedrijke voorgangers Baudelaire Fleurs du Mal (1857) gedichten met een gevoel van walging, verveling met als enige ontsnapping de dood Mallarmé taal is niet in staat om de wereld volledig te beschrijven; woorden en werkelijkheid vallen niet samen. Taal schept een eigen wereld, is autonoom. Uiterste grens poëzie is stilte Rimbaud werkelijkheid is een groot raadsel. Poëzie is een middel om entryway te dringen in een onbekende wereld. Operation zoek naar de werkelijkheid achter de woorden Je est un autre déréglement de tous les sens (betekenis en zintuigen)

Slide 5

Expressionisme (1910-1940) Op zoek naar de nieuwe mens, met een afkeer van burgerlijke gewoontes. Poëzie moet gevoelens heftig en zo coordinate mogelijk uitdrukken. Beeldspraak ontleend aan het dynamische leven in de grote stad. Niet de uiterlijke beschrijving van iets (impressionisme) maar proberen entryway te dringen tot de kern. Eerst afbreken dan opbouwen : de buitenkant wordt afgebroken en logische verbanden worden vervangen entryway beeldspraak en associaties. De realiteit is gedeformeerd . Poesie unadulterated gedichten gaan niet om een concrete inhoud maar om een sfeer, een gevoel dat wordt opgeroepen. Gevoelens moeten zo heftig en coordinate mogelijk uitgedrukt worden. August Stramm techniek van de gebalde vuist Stijl Vrije verzen Onvolledige en ongrammaticale zinnen Verdwijnen hoofdletters en interpunctie Niet logische woordcombinaties Zelfstandige werkwoorden ipv bijvoeglijke naamwoorden

Slide 6

Paul van Ostaijen versus Herman Gorter Gij zijt een bloem, een lichte roode bloem Gij zijt een bloem, een lichte roode bloem in donkre kamer 's nachts, een bloem, een bloem - vèr òm der stede opschokkend gedoem, dicht òm der stilte suiskokend gesoem - een lichte roode bloem, een witte bloem. Gij zijt mijn hart, mijn eenzaam levend hart, de daden van mijn lijf slaan rondom hard, wreed klaterende stem veinst vreugd en brilliant, bliksemt mijn lijf, maar binnen is 't al zwart - eenzaam in mij leeft gij, mijn levend hart. Gij zijt zoo donker en toch vlak bij mij - een bloem voor oogen en een hart in mij - ik zoek te zeggen cultivator 'k verlangen lij.

Slide 7

Kubisme, Futurisme, Constructivisme Kubisme, Futurisme, Constructivisme Kubisme: Natuur gebaseerd operation drie oervormen: bol, kegel, piramide Kubisten herordenen de realiteit in meetkundige figuren Futurisme: Marinetti (1909) :belangstelling voor de moderne tijd en techniek: snelheid, kracht, beweging, ook geweld. F*** de natuur en f*** al het oude (citaat 211). Constructivisme: Herkenbare geheel opgeofferd aan geometrie.

Slide 8

Futuristisch show Futuristisch Manifest entryway Filippo Tommaso Marinetti: 1909 1. Wij willen de liefde voor het gevaar verheerlijken, de houding van wilskracht en stoutmoedigheid. 3. De literatuur heeft tot hiertoe alleen een stilstand van het denken, de extase en de loomheid geëerd, wij willen de lof zingen van de agressieve beweging, de koortsachtige slapeloosheid, de vastberaden stap, de gevaarlijke sprong, de oorvijg en de vuistslag. 4. Wij verklaren dat de pracht van de wereld zich heeft verrijkt met een nieuwe schoonheid: de schoonheid van de snelheid. Een racewagen (… ) is mooier dan de 'Nike van Samothrace'. (...) 9. Wij willen de oorlog - de enige hygiëne van de wereld-verheerlijken, het militarisme, het patriottisme, het vernietigend gebaar der anarchisten, de mooie ideeën kick the bucket doden, en het misprijzen van de vrouw. 10. Wij willen musea en bibliotheken met de grond gelijkmaken, het moralisme, het feminisme en alle opportunistische en utilitaire lafheden bestrijden.

Slide 9

Dadaïsme (1916) Anti-alles. Antikunst . Vernietigen van alle kunst. Logica en verstand had de maatschappij niet verder gebracht. Kunstenmakers ipv kunstenaars Alles belachelijk maken Geen verschil meer tussen kunst en niet-kunst → readymades (Duchamps) Poëzie van de willekeur: ontsnappen aan regels en betekenis van woorden → weg van krantentaal → klankgedicht Hoe? Principe van dobbelsteen. Taal krijgt iets universeels Nieuwe vormen van "poezie" * Toevalspoezie gebaseerd operation principe van de dobbelsteen * Simultaandichten - - > verschillende mensen lezen tegelijk gedichten voor - > kabaal wordt kunstvorm * Klankgedicht Wantrouwen tegen zekerheden, verzet tegen alle autoriteiten. Zeer invloedrijk

Slide 10

Kurt Schwitter Aan Anna Bloem AAN ANNA BLOEM O jij, geliefde van mijn zevenentwintig zintuigen, ik heb je lief! - jij jouwer jou, ik jou, jij mij. - Wij? Dat hoort (terloops) hier niet bij. Wie ben je, ongeteld vrouwspersoon? Je twisted - ben je? - De mensen zeggen, je was - laat ze praten, ze weten niet, scraper de kerktoren staat. Je draagt je hoed operation je voeten en loopt Op je handen, operation je handen circle je. Hallo, je rode kleren, in witte plooien gezaagd. Rood hou ik van je, Anna Bloem, rood hou ik van je ! - Jij, jouwer jou, ik jou, jij mij. - wij? Dat hoort (terloops) in de koude gloed. Rode bloem, rode Anna Bloem, tool zeggen de mensen? Prijsvraag: 1 Anna Bloem heeft een vogel. 2. Anna bloem is rood. 3. Welke kleur heeft de vogel? Blauw is de kleur van je gele haar. Rood is het kirren van je groene vogel. Jij simpel meisje in je daagse kleren, jij lief groen dier, ik hou van je! Jij jouwer jou, ik jou, jij mij - wij? Dat hoort (terloops) in de gloeikist. Anna Bloem? Anna, a-n-n-an, ik druppel je naam. Je naam druipt als zacht rundvet. Weet je het, anna, weet je het al? Men kan je ook achterstevoren lezen, en jij, jij heerlijkste van allemaal, je bowed van achter net zoals van voren: "a-n-n-a". Rundvet druppelt strelend over mijn floor covering. Anna Bloem, jij druppeldier, ik hou van je! (Vertaling Hans van Straten)

Slide 11

Klankgedicht H.N. Werkman (1882-1945) Loemoem lammoem laroem lakoem Loemoem lammoem laroem lakoem bergamotse pergolas boestroem bastroem bestroem bostroem arboesti arboesas oemoem ammoem aroem akoem postolorum postolas akroem baroem fakroem faroem synagobi syncopas oeloem aloem oesdroem nosdroem akolasi rabotas oeldroes knoeldroes boeldroes moeldroes pastellorum crammacas oemboem hoemboem zoemboem boemboem castranorum castrafas

Slide 12

H 86 Surrealisme (1924) Andre Breton: Manifeste du surrealisme Het inschakelen van het onbewuste bij het vervaardigen van kunst, waardoor de rede en logica uitgeschakeld worden en er een "boven-realisme" ontstaat. Verhouding tussen mens en kunst bestuderen → bestudeer het onderbewuste om zo entryway te kunnen dringen in een hogere werkelijkheid. Lezer moet zelf verbanden gaan leggen dmv associaties Mens moet bevrijd worden van het rationalisme en intellectualisme. Toeval en onderbewustzijn leren dingen operation waaraan we through de proportion nooit zouden hebben gedacht. Technieken (spelletjes) drank en drugs écriture automatique - > automatisch schrijven, zo ongecontroleerd mogelijk, through associaties. cadavre exquis → spel met verschillende kunstenaars, iedereen maakt eigen vervolg operation een zin

Slide 13

Ecriture automatique

Slide 14

Nieuwe zakelijkheid De nieuwe zakelijkheid Bauhaus: principe van functionalisme: gebruiksvoorwerpen moeten allereerst doelmatig zijn, hun vorm moet zijn aangepast aan hun functie. In literatuur: Gekant tegen vormexperimenten. Strakke vormen: zakelijke benadering van taal en werkelijkheid. Geen gevoelsuitbarstingen, geen onnodige versieringen Klare en objectieve weergave van de feiten uit de moderne samenleving, als een filmcamera. Reportageachtige stijl, geen mooischrijverij, maar zakelijk en calm. Gebeurtenissen centraal, niet de mens. Invloed operation Nescio , Elsschot, Bordewijk , Nijhoff . Poëzie: parlando-poëzie: spreekgedichten, geschreven in alledaagse taal en metrum benadert het de praattoon. Verschil met Blut und Boden-literatuur: wel 'begrijpelijk', niet nationalistisch. In Nederland: Forum ( Du Perron en Ter Braak) Vorm of vent-discussie. Het gaat om de inhoud, niet de vorm maar de vent bepaalt de kwaliteit van een werk. Zeg gewoon wat je moet zeggen. Grote invloed in Nederland. 14 mei 1940 - > Ter Braak pleegt zelfmoord, De Perron overlijdt aan hartfalen. 21 juni 1940-> Marsman komt om tijdens vlucht naar Engelen (Duitse torpedo)

Slide 15

M. Revis - 8.100.000 m3 zand (1932) 'Nu begint het. In 1903: vervoer van zand operation verschillende plaatsen in Amsterdam. Guldensteeken. Vier. Acht. Punt. Eén. Negen. Zeven. Graven van haventj

SPONSORS

No comments found.

SPONSORS

SPONSORS